Budowa skóry i jej funkcje

Skóra człowieka to elastyczna i wytrzymała powłoka ciała zbudowana z wielowarstwowego naskórka i skóry właściwej. 

Naskórek

Zewnętrzna warstwa skóry, czyli naskórek zbudowana jest z tkanki nabłonkowej i oddziela położone głębiej tkanki od środowiska zewnętrznego. Powierzchniowa warstwa naskórka tzw. warstwa rogowa składa się z martwych i zrogowaciałych komórek, które stale się złuszczają. Zastępują je nowe komórki, które powstają głębiej w warstwie rozrodczej naskórka. Tutaj znajdują się też komórki barwnikowe, które produkują melaniny odpowiedzialne za kolor skóry.

Komórki naskórka produkują białko zwane keratyną, dzięki czemu skóra zyskuje wytrzymałość mechaniczną. Białko to jest nierozpuszczalne w wodzie, dlatego nasza skóra jest wodoszczelna. Z keratyny zbudowane są też różne twory naskórka np. włosy czy paznokcie.

 

Skóra właściwa

Tuż pod naskórkiem znajduje się skóra właściwa. Składa się ona z tkanki łącznej, która zawiera włókna białka zwanego kolagenem. Kolagen nadaje skórze sprężystość i elastyczność oraz odporność na rozerwanie. W skórze właściwej znajdują się też naczynia krwionośne, które umożliwiają odżywanie skóry (dostarczają tlen i substancje odżywcze) oraz nerwy. Zakończenia komórek nerwowych w skórze właściwej powodują, że odbiera ona bodźce np. ból, ucisk czy dotyk. W skórze właściwej znajdują się też m.in. cebulki włosów, korzenie paznokci oraz gruczoły potowe. 

W cebulkach włosów i korzeniach paznokci znajdują się żywe komórki, które nieustannie dzieląc się, sprawiają, że zarówno włosy jak i paznokcie rosną przez całe życie.

Gruczoły potowe wydzielają pot, który poprzez parowanie z powierzchni ciała umożliwia obniżenie temperatury. Dlatego właśnie przy dużym wysiłku fizycznym mocno się pocimy, dzięki temu procesowi organizm pozbywa się nadmiaru ciepła, jakie powstaje podczas intensywnego oddychania komórkowego w mięśniach.

Zadanie: Oznacz elementy skóry (Learning Apps)

 

Warstwa podskórna

Pod skórą znajduje się warstwa podskórna zbudowana głównie z tkanki tłuszczowej. Pełni ona funkcję ochronną. 

Kolor skóry zależy od ilości melaniny. Podczas opalania się promieniowanie ultrafioletowe powoduje zwiększenie ilości tego barwnika w komórkach skóry, dzięki czemu zmienia odcień.

Funkcje skóry

Skóra pełni różne bardzo ważne funkcje. Jej głównym zadaniem jest izolowanie organizmu od otoczenia i ochrona jego środowiska wewnętrznego. Skóra stanowi też barierę dla drobnoustrojów chorobotwórczych. Skóra „oddycha”, czyli zachodzi w niej wymiana gazowa. 

Z powodu wielu ważnych zadań, jakie pełni nasza skóra, musimy o nią dbać. Szczególnie ważna jest codzienna higiena osobista, mycie ciała pozwala usunąć ze skóry zanieczyszczenia i kurz. 

Wraz z upływającym wiekiem skóra staje się coraz cieńsza i mniej elastyczna oraz traci zdolność do odnawiania się. Wówczas zaczynają pojawiać się zmarszczki 🙁